Prezydenci otworzyli wystawę na Wawelu w 600. rocznicę bitwy pod Grunwaldem.













Prezydenci Polski i Litwy otworzyli w środę na Wawelu wielką wystawę "Na znak świetnego zwycięstwa. W 600. rocznicę bitwy pod Grunwaldem". Ekspozycja jest głównym punktem obchodzonej w Krakowie rocznicy zwycięstwa wojsk polsko-litewskich nad Zakonem Krzyżackim.

Prezydent Litwy Dalia Grybauskaite oraz prezydent elekt Bronisław Komorowski otworzyli w środę na Zamku Królewskim na Wawelu wystawę "Na znak świetnego zwycięstwa" zorganizowaną w 600. rocznicę Bitwy pod Grunwaldem.

"To był polski wkład w myślenie europejskie. Po Grunwaldzie Polska z peryferii stawała się centrum europejskim" - mówił podczas krótkiej uroczystości na dziedzińcu arkadowym Zamku Królewskiego sekretarz stanu w ministerstwie kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Żuchowski. "Grunwald to nie tylko zwycięstwo militarne. Grunwald to etos, który tkwi w każdym Polaku i w każdym Litwinie" - podkreślił. Ocenił, że wydarzenia przygotowane w związku z rocznicą bitwy pod Grunwaldem w 2010 r. - m.in. spoty Tomasza Bagińskiego i utwór zespołu Armia z refrenem śpiewanym po polsku i po litewsku - "to nowy język mówienia o Grunwaldzie".

Prezes NBP Marek Belka przekazał Grybauskaite i Komorowskiemu komplety monet kolekcjonerskich wybitych z okazji jubileuszu: srebrne 10 zł w kształcie elipsy i okrągłe 2 zł wybite w stopie Nordic Gold. "Monet ci u nas dostatek, ale te przekazujemy jako znak pamięci o zwycięstwie" - powiedział Marek Belka.

Na awersie 10-złotówki ukazano wizerunek króla Władysława Jagiełły na tle chorągwi z herbami Polski i Litwy, na obiegowej 2-złotówce są rycerze polski i litewski, pod stopami których leży chorągiew wielkiego mistrza Zakonu Krzyżackiego.

Prezydent Litwy Dalia Grybauskaite powiedziała dziennikarzom po wyjściu z wystawy jedynie, że ekspozycja jest piękna i bardzo się jej podobała. W rozmowie z dziennikarzami Żuchowski podkreślił, że podczas obchodów nie ma żadnych elementów antyniemieckich, a pod Grunwaldem będzie obecny w czwartek Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Bruno Platter. "Przesłanie tych uroczystości jest proste: Środkowa Europa ma zawsze wielką siłę polityczną i kiedy rozmawiamy w Środkowej Europie, znajdujemy wspólne cele, to wygrywamy bardzo poważne rzeczy" - przekonywał Żuchowski.

Ideą wystawy jest ukazanie niezwykle istotnej - jak podkreślają historycy - dla narodu polskiego tradycji świętowania zwycięstwa grunwaldzkiego i jego kolejnych rocznic na przestrzeni sześciu wieków.

Zwłaszcza w Krakowie tradycja ta była szczególnie silna. To właśnie w Krakowie, w Katedrze Wawelskiej, zawisły po bitwie chorągwie zdobyte na Krzyżakach. Z Wawelskiego Wzgórza corocznie 15 lipca na pamiątkę grunwaldzkiej wiktorii wyruszała procesja do kościoła św. Jadwigi na Stradomiu. Na Wawelu spoczywają doczesne szczątki króla Władysława Jagiełły. W Krakowie także, w 1910 r., stanął monumentalny pomnik fundacji Ignacego Jana Paderewskiego upamiętniający 500. rocznicę bitwy.

Tradycja obchodów zwycięstwa wojsk polsko-litewskich nad Krzyżakami sięga średniowiecza. 15 lipca stał się wówczas pierwszym polskim świętem narodowym, dopiero po wiekach zostało ono zastąpione innymi wydarzeniami z historii Polski.

"Zwycięstwo pod Grunwaldem uznano za tak znaczące, że 15 lipca obchodzono jako święto narodowe. To ewenement w skali Europy. Być może to najstarsze potwierdzone święto narodowe" -
powiedział w środę oprowadzając dziennikarzy po wystawie, współautor jej scenariusza Krzysztof Czyżewski.

Na wystawie zgromadzono kilkaset eksponatów. Wiele sprowadzono z innych polskich muzeów oraz kościołów. Wśród nich są pamiątki z epoki, m.in. trofea wojenne. Ale co charakterystyczne, niewiele na wystawie militariów.

"Mamy średniowieczny koncerz. Prof. Zdzisław Żygulski od dawna utrzymuje, że to może być jeden z tych mieczy, które Krzyżacy przesłali Władysławowi Jagielle i wielkiemu księciu Witoldowi. Tego się nie da ostatecznie stwierdzić, ale nie można takiej ewentualności wykluczyć" - mówi Czyżewski.

Pośród zdobyczy wojennych znalazły się monstrancje, relikwiarze, naczynia, księgi i tkaniny liturgiczne z kampanii prowadzonej przez wojska polsko-litewskie przeciwko Krzyżakom w latach 1410-1411. Za zgodą papieża król Władysław Jagiełło rozdysponował je pomiędzy polskie kościoły. Na wystawie zobaczyć można m.in. 12 figur apostołów z krzyżackiego ołtarza, biblię komtura Ludera i krzyż relikwiarzowi z fragmentem drzewa krzyża świętego zrabowany w Brodnicy.

Szczególnym akcentem jest 56 zrekonstruowanych chorągwi krzyżackich, które Jagiełło zdobył pod Grunwaldem. Oryginalne sztandary wisiały w Katedrze Wawelskiej przez ponad 240 lat, kres ich istnieniu położył prawdopodobnie potop szwedzki w 1655 r. Kopie sztandarów pochodzą z XX i XXI w.

Na wystawie przez miesiąc prezentowany będzie oryginał iluminowanego dzieła Jana Długosza "Banderia Prutenorum". Kronikarz, syn rycerza spod Grunwaldu, zawarł w nim niezwykle szczegółowy opis chorągwi zdobytych pod Grunwaldem.

Przez tydzień zwiedzający będą mogli oglądać także oryginalny, najstarszy zachowany zapis "Bogurodzicy" - hymnu śpiewanego przez rycerstwo polskie pod Grunwaldem.

Atrakcją wystawy będzie zapewne diorama "Bitwa pod Grunwaldem", namalowana przed ponad 100 laty przez Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego na obchody 500-lecia bitwy. Obraz o wymiarach 5,1 x 10 m został wypożyczony z Muzeum Historycznego we Lwowie.

Do ekspozycji włączono też domniemany najstarszy portret króla Władysława Jagiełły z przełomu drugiej i trzeciej dekady XVI w., odnaleziony w Muzeum Diecezjalnym w Sandomierzu. Końcowym, symbolicznym akcentem malarskim ekspozycji ma być, w zamierzeniu organizatorów, dzieło Jana Matejki "Hołd Pruski". Na wystawie zabraknie niestety słynnej "Bitwy pod Grunwaldem" pędzla Matejki. Władze Wawelu bezskutecznie zabiegały o wypożyczenie tego obrazu od Muzeum Narodowego w Warszawie. Obraz jest obecnie w konserwacji.

Wiele pamiątek zgromadzonych na wystawie nie ma bezpośredniego związku z bitwą, obrazować mają one tradycję grunwaldzką w wiekach późniejszych. Jej świadectwem są m.in. księgi liturgiczne, przypominające pod datą 15 lipca o świętowaniu rocznicy zwycięstwa.

Wiele miejsca na wystawie poświęcono też obchodom 500. rocznicy bitwy, które dla Polaków pod zaborami stały się okazją do manifestacji patriotycznych.

"Mamy na wystawie trofea zdobyte podczas wojny z Zakonem Krzyżackim i odniesienia do bitwy pod Grunwaldem, ale w znacznie większym stopniu to jest wystawa o tym, jak Polacy tworzyli i odbierali tradycję grunwaldzką w następnych stuleciach" - podsumowuje dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu, prof. Jan K. Ostrowski.

8 maja 1410 r. król Władysław Jagiełło wyruszył z Wawelu na czele wojsk na wojnę z Krzyżakami. 15 lipca 1410 r. na polach pod Grunwaldem polskie i litewskie wojska pokonały siły Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Wkrótce po tym wydarzeniu Jagiełło na znak zwycięstwa przesłał do Katedry Wawelskiej pierwszą zdobyczną chorągiew - biskupstwa pomezańskiego. Kolejne zawisły w świątyni, wokół grobu św. Stanisława, po powrocie króla do Krakowa w listopadzie 1411 r.

PAP

Aktualności

Apel Grunwaldzki na Wzgórzu Pomnikowym - fotoreportaż

17 lipca, w 601 rocznicę bitwy pod Grunwaldem odbyła się jej rekonstrukcja. O godzinie 16 zaczęła się inscenizacja bitwy. ...

Fotoreportaż z uroczystego apelu podczas 601. rocznicy Bitwy Pod Grunwaldem

W sobotę 17 lipca na polach grunwaldzkich przed rekonstrukcją bitwy w 601 rocznicę odbył się apel grunwaldzki. W apelu uczestniczyli m. in. Wicepremier Waldemar Pawlak i Sekretarz Stanu...

Grunwald - multimedialne wydawnictwo edukacyjne

Narodowe Centrum Kultury współpracując z nauczycielami i metodologami Łódzkiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego oraz Warszawskiego Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń stworzyło pakiet scenariuszy lekcyjnych przeznaczonych dla szkół podstawowych...

Polskie Imperium - OD KRZYŻAKÓW do POTOPU.

W związku z bliskością premiery strategicznej gry komputerowej "Polskie imperium" jej współtwórca Jacek Komuda, firma Cenega, Muzeum Narodowe w Warszawie oraz  Narodowe Centrum Kultury serdecznie...

Wystawa „Grunwald: Matejko i współcześni”

Obrazy i rysunki Jana Matejki (1838-1893) kształtowały wyobraźnię i świadomość historyczną kilku pokoleń Polaków. Wśród nich znaczące miejsce znalazło monumentalne płótno „Bitwa pod Grunwaldem”. W sześćsetlecie grunwaldzkiej...

Działalność NCK podczas Dni Grunwaldu

      Od 15 do 17 lipca na wzgórzu pomnikowym stał namiot Narodowego Centrum Kultury, licznie oblegany przez wszystkich zainteresowanych promocyjnymi egzemplarzami płyty DVD ze spotami grunwaldzkimi...

Koncert Armii podczas uroczystych obchodów dni Grunwaldu

zdjęcia: Grzegorz Żurek

Po bitwie - fotorportaż

zdjęcia: Grzegorz Żurek

Inscenizacja bitwy pod Grunwaldem

      17 lipca w sobotę na Polach Grunwaldzkich miała miejsce inscenizacja bitwy. Wzięło w niej udział ponad 2000 odtwórców historycznych, w tym 43 rycerzy z Republiki Litewskiej, prawie 300...

Apel Grunwaldzki przed rozpoczęciem inscenizacji

         W dzień rekonstrukcji walki upamiętniającej 600. bitwy pod Grunwaldem o godzinie 11.00 na Wzgórzu Pomnikowym odbył się uroczysty apel Grunwaldzki, który był jednym z punktów sobotnich obchodów 600. rocznicy zwycięskiej...

Gazeta Grunwaldzka z dnia 16 lipca 2010 r. - dodatek specjalny do Gazety Olsztyńskiej, wybrane artykuły dotyczące obchodów

Apel Prezydencki z udziałem głów państw Litwy, Rumunii i Mołdowy oraz Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego Bruno Plattera

      W czwartek 15 lipca o godzinie 14.00 rozpoczęły się na Polach Grunwaldzkich uroczystości z okazji 600. rocznicy bitwy pod Grunwaldem. Wzięli w nich udział m.in. prezydenci Litwy –  Dalia Grybauskaite, Mołdawii...

„Bitwa pod Grunwaldem” – ilustrowana książka dla dzieci

        Wszechobecny w kulturze polskiej jubileusz wydał wiele owoców, w tym ilustrowaną książkę dla dzieci autorstwa Tomasza Diatłowickiego „Bitwa pod Grunwaldem” pod patronatem ministra Piotra Żuchowskiego – Przewodniczącego Komitetu...

Album komiksowy „Grunwald”

        Album komiksowy „Grunwald” powstał z okazji 600. rocznicy bitwy pod Grunwaldem w wyniku wspólnej pracy rysowników z Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy na Międzynarodowych Warsztatach Komiksowych „Grunwald 2010”. {{283}}

Koncert z okazji obchodów 600. rocznicy w Nowym Jorku.

        Z ogromną przyjemnością informujemy, iż doniosłość 600. rocznicy bitwy pod Grunwaldem dotarła również za ocean. Nasi rodacy zza wielkiej wody z okazji tej uroczystej rocznicy zorganizowali koncert muzyki...

Konferencja w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego

        6 lipca o godzinie 14.00 w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego odbyła się konferencja prasowa Sekretarza Stanu i Przewodniczącego Komitetu ds. Przygotowania Obchodów 600. Rocznicy Bitwy pod Grunwaldem...

„Grunwald. Walka 600-lecia” – płyta multimedialna

Z okazji obchodów 600. rocznicy bitwy pod Grunwaldem Narodowe Centrum Kultury opracowało multimedialną płytę DVD pt. „Grunwald. Walka 600-lecia”. Na płycie znalazły się następujące materiały: ...

"Grunwald – Walka 600-lecia". Historyczna, ilustrowana gra karciana

O tym, że 15 lipca 1410 r. pod Grunwaldem siły polsko-litewskie pokonały zakon krzyżacki, wiedzą wszyscy. Nieliczni jedynie będą mogli.... zmienić bieg historii! Z okazji 600. rocznicy...

„Wieczny Grunwald” – powieść Szczepana Twardocha

        Narodowe Centrum Kultury z okazji 600. rocznicy bitwy pod Grunwaldem przygotowuje wydanie powieści autorstwa Szczepana Twardocha pt. „Wieczny Grunwald”. Książka zostanie wydana w serii „Zwrotnice czasu. Historie alternatywne”...

„Polskie Imperium: od Krzyżaków do Potopu”

Narodowe Centrum Kultury objęło patronatem projekt wydania gry komputerowej „Polskie Imperium: od Krzyżaków do Potopu”. Gra opisuje wydarzenia z naszego dziedzictwa narodowego na przestrzeni lat 1350-1650. Nad wiernością...

Konferencja prasowa Muzeum Zamkowego w Malborku

       W dniu 15 czerwca 2010 r. w Arkadach Kubickiego w Warszawie odbyła się konferencja prasowa z okazji obchodów Roku Grunwaldzkiego na Zamku w Malborku. Konferencja dotyczyła trzech najważniejszych,...

Wywiad z ministrem Piotrem Żuchowskim

Zapraszamy Państwa do przeczytania najnowszego wywiadu z Sekretarzem Stanu MKiDN Piotrem Żuchowskim, Przewodniczącym Komitetu ds. Przygotowania Obchodów 600. Rocznicy Bitwy pod Grunwaldem. W wywiadzie, który ukaże się w...

"Jeszcze raz, jeszcze dziś"

W sobotę 15 maja, dwa miesiące przed rocznicą, Warszawa zainaugurowała obchody 600-lecia bitwy pod Grunwaldem wielką imprezą plenerową „Ku Grunwaldowi”, która miała miejsce na terenie warszawskiego Parku Praskiego...

Kon­cert Armii w Parku Pra­skim

Na­ro­do­we Cen­trum Kul­tu­ry za­pra­sza na otwar­ty kon­cert ze­spo­łu ARMIA, pod­czas któ­re­go usły­szeć bę­dzie można pre­mie­ro­we wy­ko­na­nie utwo­ru "Jesz­cze raz, jesz­cze dziś" stwo­rzo­ne­go przez To­ma­sza Bu­dzyń­skie­go...

Grunwald - Walka 600-lecia - Gra karciana na 600. rocznicę bitwy pod Grunwaldem

Gra karciana na 600. rocznicę bitwy pod...

Wizyta rządowej delegacji Republiki Litewskiej z okazji obchodów 600. rocznicy bitwy pod Grunwaldem

W dniach 15-16 marca 2010 r. miała miejsce w Polsce wizyta rządowej delegacji Republiki Litewskiej. Na zaproszenie Piotra Żuchowskiego, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pełniącego...

„Bitwa pod Grunwaldem” Popiela i Rozwadowskiego w Wałbrzychu

Obraz Rozwadowskiego i Popiela o powierzchni pięćdziesięciu metrów kwadratowych dotarł już do wałbrzyskiego Zamku Książ. „Bitwę pod Grunwaldem” będzie można podziwiać do końca marca.W zamku Książ...

„Bitwa pod Grunwaldem” Popiela i Rozwadowskiego we Wrocławiu

Przez ostatnie cztery tygodnie w holu Muzeum Narodowego we Wrocławiu podziwiać można było  Obraz pt. „Bitwa pod Grunwaldem” namalowany przez Zygmunta Rozwadowskiego i Tadeusza Popiela. Wystawę, stanowiącą początek podróży...

Obraz pt. „Bitwa pod Grunwaldem” Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego

Obraz pt. „Bitwa pod Grunwaldem” został namalowany przez Zygmunta Rozwadowskiego i Tadeusza Popiela dla uczczenia 500. rocznicy bitwy; pierwotnie miał być eksponowany na Zamku Królewskim na Wawelu. Obecnie...

Uroczysta inauguracja obchodów 600-lecia zwycięstwa wojsk jagiellońskich

14 stycznia 2010 r. niemałe zdziwienie wzbudzili wśród przechodniów warszawskiej Starówki jadący...

tip